թիւ 7 · 2020

Ռոլան Պարթ եւ այլք

Մարկ Նշանեան

Ֆրանսայի մէջ ինչ որ «արդիական քննադատութիւն» կո­չուե­ցաւ՝ միա­տարր ու միամակարդակ դիմագիծչստացաւ երբեք։ Հին ու նոր սերունդներուն միջեւ սուր պայքարի մը հան­գա­ման­քը յայտնուեցաւվաթսունական թուական­ներու սկիզ­բը, երբ Ռոլան Պարթ սկսաւ հրապարակային դէմք դառ­նալ։ Պարթըիւրայատուկ մեթոտ մը չէր առաջարկեր։ Գրական գործերուն կը մօտենար որոշ պաշարով մը՝ մարքսիստա­կան, հոգե­վեր­լու­ծական եւ լեզուաբանական։ Ու վեր­լուծական արար­քին մէջ կը փոր­ձէր մտցնել տեսակ մըխստա­պա­հան­ջու­թիւն, ըմբոստա­նա­լով մէկ կողմէ՝ զուտ կեն­սագրական մօտե­ցում­ներուն դէմ, որոնքլայնօրէն տարածուած էին համալսա­րա­­նական աշխատա­սի­րութիւններուն մէջ, եւ միւս կողմէ՝ տպա­ւորապաշտ քննա­դա­տու­թիւն եւ արժան հոգեբանութիւն կի­­­րար­կող վեր­լու­ծող­ներուն դէմ։ Ուրիշ կէտ մըն ալկայ, յատ­կանշելու համար իր սկզբնական կեցուածքը. գրական առար­կային իւրա­յատկու­թեան վրայ դրուածշեշտը, այդ իւրայատ­կու­թիւնը յարգելու պա­հանջն ու ան­հրաժեշ­տութիւնը։ Մէյ մը որ այս երեք կէտերըընդունուէին, ու շուտով ըն­դու­ն­ուե­ցան, ամէն ինչ կարելի էր, պարտադրանք չկար։