Հիմա՝ դադրած է այդ յաճախակի լացս: Բայց յանկարծ՝ տխրութիւն մը զիս կը համակէ: Ինչպէս՝ ովկեանոսը՝ իր անվախճան ալիքները, ան զիս կը տանի, միեւնոյն ատեն զիս իրմով լեցնելով, այնպէս որ ի վերջոյ՝ կը մոռնամ ես զիս ու կ'ըլլամ նոյն ինքը՝ տխրութիւնը: Ուրեմն հոս գալիք չ'ունիս այլեւս, բայց գոնէ անգա՛մ մը գայիր, եւ...
ՅՂՈՒՄԸ Այս գրութեան առաջին տարբերակը տպուած էր արդէն ՏՐԱՄին մէջ, հատորով, երբ «վերամշակման» աշխատանք մը անհրաժեշտ եղաւ։ Անհրաժեշտութիւնը չէր բխեր կատարելութեան չեմ գիտեր ի՞նչ ախտագին կամ ոչ ձգտումէ։ Ներկայ էջերը առաջին տարբերակը կը տանին այլ բերումի, աւելի անդին, առանց որ զայն ժխտեն։ Կը ...
Վալթըր Պէնիամին ներկայացուցիչներէն մէկն է միջպատերազմեան գերման-հրէական մտաւորականութեան, իր գեր-մշակուած իմացականութեամբ, գրական-փիլիսոփայական իր թափանցումով: Բարձր համեմատութիւններու հասցուցած է ան գրականութեան անդրադարձող, զայն ընկալող, անոր էականութիւնը բացայայտող աշխատանքը: Ծնած է 1893ին, ու մե...
Ա. Ներածութիւն Անցեալ տարի` 2019ին, Երեւանի մէջ լոյս տեսաւ Վաչէ Սարգսեանի Ակեղդամա . անկրկնելի պատմութիւն վէպը՝ Յովհաննիսեան Ինստիտուտի կողմէ հրատարակուած։ Սիրանոյշ Դւոյեան՝ գրագանագէտ, Հայաստանի ամերիկեան համալսարանի դասախօս, հետազօտած եւ պատրաստած է հատորը։ Հայաստանի անկախութեան շրջանին լոյս տեսած...
Թատրոնը, գրականութիւնը, արուեստը, մշակութային կեանքը, ոգե­ղէն աշխարհը, բնական պահանջներն են ու արտադրանքներն են մարդ­կային հաւաքականութեան։ Օդի ու ջուրի նման անհրաժեշտ են մարդոց։ Հայաստանի անկախացումով Սփիւռքը իր հոգեւոր, մտա­ւոր, մշակութային կարիքները հոգալու դժուարութեան առջեւ կանգ­...
Դէպի արեւմտահայերէն ո՞վ կը թարգմանէ այսօր: Նոյնիսկ արեւ-մտահայախօս գաղութներուն մէջ արդի ընթերցողները հաւանաբար համաշխարհային գրականութիւնը կը կարդան թէ՛ արաբերէնի, թէ՛ ալ արեւմտեան այս կամ այն լեզուին ընդմէջէն: Արեւմտահայերէնը միայն ամէնօրեայ լեզու մը դարձաւ, շատ շատ՝ զուտ հայկական նիւթերու մասին խ...
Ենթակայական լեզուն միշտ ուշացած է. ուշացած է իրերից, ապրումներից, փորձառութիւնից: Քանզի դրսեւորում է ստանում միայն մինչեւ վերջ չվերա­պրուած իրողութիւններ մատնանշող լեզուն: Ուրեմն` ընթերցողը կրկնակիօրէն ուշացած է: Հայ ընթերցողը, բացի նշուած պատճառներից, ուշացած է նաեւ ճակա­տագրականօրէն. մշակո...
Նշանակալի եւ այժմեական իրադարձութիւն է քսաներորդ դարի ռու­սական կրօ­նա­կան իմաստասիրութեան առանցքային կերպար­նե­րից մեկի՝ Ն. Բերդեայեւի Պատ­մու­թեան իմաս­տը գրքի հայերէն թարգ­մանութիւնը։ Յայտնի է, որ Բերդեայեւի կողմից պատմութեան իմաս­տա­սիրութեան զարգացրած...
Այս գրքի նիւթը աշխարհի գաւառացումն է: Թէեւ գրքի բովանդակութիւնը գրուել էր 2015 թուականին եւ հրապարակուել համացանցում, որպէս գիրք լոյս տեսաւ այս տարուայ վերջերին: Յետ-մահու: Թերեւս իբրեւ ամփոփում Գրիգոր Սարգսեանի մտորումների, որ արտայայտուել էին արձակ ստեղծագործութիւններում, ակնարկներում, գրախօսութիւ...
Նախ խօսքը տանք հատորի խմբագիրներուն, զայն ներկայացնելու համար հակիրճ բնութագրումով. «Երեւի թէ հասել է մեծանուն արձակագրի, թատերագրի, քննադատի ամբողջական քննական բնագիրը պատրաստելու եւ երեւան հանելու ժամանակը։ ... Բազմահատոր երկերի առաջին հատորն ընդգրկում է հեղինակի փոքր ծաւալի ստեղծագործութիւն...
Արեւելեան քաղաքի մը մէջ ապրող պատանի մը, ըլլայ Պոլիս, Հալէպ, Պէյրութ կամ այլուր, միշտ կ՚ուզէ ուրիշ քաղաք մը երթալ։ Չեմ գիտեր եթէ Եւրոպայի եւ Ամերիկայի պատանիները նոյն վիճակի մէջն են, սակայն ինչ որ կը տեսնեմ ծանօթներէ, անոնք ալ միշտ տեղաշարժի մէջ են։ Ձեռքս Բատիկեանի այս երկրորդ գիրքը առնելու ատեն, այ...
Մահը բնախօսական երեւոյթ լինելուց բացի մշակութային իրողութիւն է։ Մահուան մշակութաստեղծ այդ յատկութիւնը ընդգծում ու տարբերակում է ժողովուրդների ապրելակերպը։ Կեանքի խորութիւնն ինչ-որ չափով կախուած է լեզւում մահուան արձանագրումից, մահուան հետ հանդիպման կերպից։ Շատ է խօսուել եգիպտական, չինական մշակոյթներ...
Ձեր ղեկավարած Անկիւնաքար հրատարակչութիւնը հրատարակում է, մի կողմից, աստուածաբանական գրքեր՝ Օգոստինոս Երանելի, Գրիգոր Տաթեւացի, Կիւրեղ Ալեքսանդրացի, միւս կողմից՝ գիտնականների գրքեր՝ Հայզենբերգ, Էյլէր եւ այլն: Եւ նաեւ արժէ առանձնացնել բառարանների շարքը: Ինչ-որ դիտաւորութիւն եւ գաղափարական սկզբունք կա՞...
Բացառիկ գիրք մըն է Հրաչ Բայադեանի այս գիրքը, իր նիւթով, իր ծրագիրով, իր բազմակողմանի հանգամանքներով, իր պարզած գիտութեամբ (եւ գիտակցութեամբ), իր նորութեամբ նաեւ, եւ էջերուն ու մտածումին ետին գտնուող՝ վերջին քսան տարիներուն վրայ երկարող պատկառելի ջանասիրութեան եւ հետեւողականութեան արդիւնքներով։ Եւ ան...
2018ին լոյս տեսած էր նոյն վերնագիրով այս գիրքը։ Երեք տարին բաւական եղած է ուրեմն որպէսզի արժանանայ երկրորդ հրատարակութեան մը։ Բացառիկ երեւոյթ։ Գիրքին սկիզբը զետեղուած է առաջին հրատարակութեան առիթով գրուած Սէյրան Զաքարեանի (Երեւանի պետական համալսարանի փիլիսոփայութեան պատմութեան, տեսութեան եւ տրամաբան...
Հոս ներկայացուածը Սերգէյ Ստեփանեանի Ժամանակի երկու ընթերցում, ΥΒΡΙΣ եւ ΜΝΕΜΟΣΥΝΗ գիրքին մասին գրախօսական ակնարկ մըն է։ Փիլիսոփայական աշխատասիրութիւն մը կը հրամցնէ այս հատորը, ի հարկէ՝ դժուար ընթեռնելի, որուն հերոսը (որովհետեւ ...
Հոս՝ «Գիրքերու աշխարհէն» բաժնին մէջ կը հիւրընկալենք նախապէս թրքերէն լեզուով երեւցած Թալին Սուճեանի «Zaven Biberyan’da Zaman: Felekten çalınan bir felaketten diğerine bir hayat» յօդուածին հայերէն թարգմանութիւնը։ Յօդուածին թրքերէն բնագիրը լոյս տեսած էր Պոլսոյ Ակօս ...
Բառ բառի ծոց՝ մերկ ու լպիրշ պարմաններ կը սառսռան պաղին մէջ վրան-բաց ֆիլմի հերոսները անզգացում մը պշնին, ի՞նչպէս ըլլալ... ինձմէ ասդին ու անդին՝ լոյսի մորթը կը պրկուի ուր են ուր են բոպիկ նիհար կը վազվզեն կոյս ամօթխած շղարշներով կը ծածկուին
Հալածուածները շարքէն կը մնային հրատարակելիք հինգերորդ եւ վեցերորդ հատորները: Հինգերորդին վերնագիրն է՝ «Տիգրան»: Այն վէպն է՝ զոր երկար ատեն՝ Որբունի կ'ուզէր հրատարակել «Վարձու սենեակ» վերնագիրով: Կը հրատարակուի առանձին հատորով երբ պարագաները թոյլատրեն: Հոս վեցերորդն է որ կը նե...
Վէնսէնի անտառը կը տարածուի Մառնէն Տօն ու աւելի վար՝ իր մէջ առնելով մեծ մասը Սեւ Ծովին: Ան կը հասնի երբեմն մինչեւ երկինք: Կ'անցնի կարօտներէն ու յուշերէս անդին: Կը սահի անծանօթ ու երազային հայրենիքէ մը վեր:
Կարելի է շրջագծել բրտութեան քննադատութեան մը պարտականութիւնը հետեւեալ ձեւով. իբրեւ ներկայացումը իրաւունքին եւ արդարութեան հետ իր յարաբերութեան: Որովհետեւ գործօն ազդակ մը, ի՛նչ ձեւով ալ գործէ ան, բառին բուն իմաստով բրտութիւն կը դառնայ այն ատեն միայն՝ երբ կը ներգործէ բարոյական փոխյարաբերութիւններու ծի...
Նպատակը հանդիսավայր մը եւ հանդիպավայր մը ըլլալ էր։ Հանդիպում սփիւռքեան եզակիութեան մէջ։ Իրողութիւնը այն է որ այդ եզակիութիւնը երեւան կու գայ արեւմտեան Սփիւռքի մէջ։ Կը թուի թէ բո՛ւն յեղափոխիչ կեցուածքը կը սկսի հոն, ուր արեւմտեան Սփիւռքը կարող է ներկայէն դուրս ձգտող նպատակադրուած կամեցողութիւնները թոթ...
Աւելի քան քառորդ դար անցած է այսօր այն իսթանպուլահայ գրական շարժումին վրայէն, որ յայտնուեցաւ մասնաւորապէս բանաստեղծութեան կալուածին մէջ, եւ որ կոչուեաւ ոմանց կողմէ՝ «արդիապաշտութիւն», իսկ փրոֆ. Յ. Մարթայեանի կողմէ՝ «նորատարազ քերթողութիւն»: Ես ատենին՝ «Սան» եւ &la...
1975-ԻՆ Փարիզի մէջ՝ «Քաթրա» Ընկերակցութիւնը Խրախունիէն կը հրատարակէր «Ստուեր եւ Արձագանգ» խորագրուած հատորիկ մը, որ կը պարունակէր ընդ ամէնը՝ վեց կտոր: Շարքէն դուրս մնացած էին Գ. եւ Դ. համարները, որոնք այդ թուականին՝ գրուած էին արդէն իսկ: Աւելի ուշ, 1985-ին, Խրախունին շարքին ա...
Ծերուկը անծանօթ էր ինծի. ութսուննոց մը ըլլալու էր. կը պատմուէր թէ գիտէր շատ բան ու երգեր ունէր գործիքիս յանձնելիք. արձանագրած երիզներուս թիւը կը մօտենար քառասունի: Այսօր սակայն թերահաւատ էի. ցրտաբարոյ եւ անտեղի կիրակի մը. իբրեւ թէ ամառ էր. ճամբան երկար պիտի թուէր – մեթրօ, հանրաշարժ, սպասելներ,...
Ինչո՞ւ կենալ, պիտի ըսես: Կրնայի շարունակել, հաստատել միշտ նոյն հարցումը տեղափոխ՝ սկիզբէն, կամ լռել խօսքին մէջ, ցած խողովակներ կային՝ մառանները փորող, ուրկէ կ՚անցնէինք, նրբանցքներ եւ բացխցուող աղմուկը կար թաց փապուղիին մէջ փակ հաղորդակցող ջուրերու: Տեղ մը եղաւ մութին, հաստատ ու անորոշ, եղամ՝ տանող ոչ...
«Je suis né par une nuit sacrilège, par une nuit sans fin, sans fond. Et meurtrissant toujours ma mémoire violentée; nuit de l’homme arborant sans vergogne le rictus de la haine homicide; où l’homme déchira, de bout en bout, les bornes ulti...
Ֆիլմը հազիւ աւարտած գիտակցութիւնը չորս պատերէն վար կ'առնեմ կը լուամ կը չորցնեմ կ'արդուկեմ մեծ խնամքով կը ծալլեմ ետ տեղը կը դնեմ. յետոյ գրպաններս կը պարպեմ տանս դուռը կը կղպեմ ու դուրս կ'ելլեմ արուարձանի փողոցները քալելու միապաղաղ պիրկ անշղարշ լռութեան մէջ պատուհաններ կը բացուին, շուար դէմքեր թելով կ...
Որ գան դանդաղ, սփռուած իբրեւ հանդեր որ ծածկեն Տարածութիւնն իր ամբողջ: Գրուէր աշխարհն անոնցմով, կանոնաւոր, վանկ առ վանկ, Կանոնազանց արբանեակ: Վերադարձը պժգալի կը սպասէ, լպիրծ վայրէջքովն Իր, անցքով կեդրոնազուրկ: Ես նոյն տեղը տարածուն, լայնաբաց հորիզոնի Ձգումին անուշադիր:
Անտառին մէջ կան շատ մը ուրիշ աւելի մեծ լիճեր: Անոնցմէ մէկուն եւ մերթ միւսին կ'երթամ երբեմն: Մէկուն մէջ սիրահարներ կը թիավարեն: Միւսին շուրջ կերտեցին միջազգային քաղաք մը, որ փայլելէ յետոյ մարդոց բոլոր ճարտարութիւններով, անհետացաւ ի սպառ: Կը մնան թանգարան մը եւ կենդանաբանական պարտէզ մը միայն:
Երկու հանդէսներով շրջագծուած պահուն կարեւորութիւնը չի սպառիր գրականութեան պատմութեան կամ գրականագիտութեան մարզերուն պատկանող սովորական միջոցներով: Չի վերաբերիր անոնց տրամադրութեան տակ գտնուող պատճառներուն: Առ այժմ՝ ըսենք, որ գրական սերունդ մը ինքզինքին գիւտը կը կատարէ իբր սերունդ, կը հաւաքուի, կը հա...
Շատ բան շահած պիտի ըլլանք ի նպաստ գեղագիտութեան, հասնելով ո՛չ միայն տրամաբանական թափանցողութեամբ, այլեւ ներհայեցողական անմիջական վստահութեամբ, այն իրողութեան՝ թէ արուեստի զարգացումը կապուած է ապողոնեանի եւ դիոնիսեանի երկուութեան, ինչպէս սերնդագործութիւնը՝ սեռերու երկուութեան, ասոնց յարատեւ պայքարին ...
Սայեաթ Նովայի մասին առաջին լուրջ աշխատասիրութիւնը, գրուած յակոբսոնեան կառուսապաշտութեան ներշնչումով։
Իւնկըրի վերնագրին մէջ երեւցող «գիծ»ը այն մէկն է, որ նիկիլականութեան ծայրագոյն ազդեցութիւնը կը նշէ ու կը սահմանէ։ Մեր հորիզոնն է։ Ամբողջ հարցը այն է, թէ՝ ի՞նչ կայ հորիզոնէն անդին։ Բայց հասկնալու համար այդ անդենութ»ւնը, պէտք է երթալ մինչեւ ծայրը անէութեան՝ ոչինչին։
Խորհրդաւոր կտոր, որուն կեդրունը՝ կայ անասելի գաղտնիք մը։ Բայց թերեւս գաղտնիքը ուրիշ բան չըլլայ եթէ ոչ ծայրագոյն մերկութեան անահասանելիութիւնը։
Հասած էի աշխարհագրութեէնէն անդին։ Հասած էի ես ինծի թերեւս։ Գիւղի մը հրապարակին վրայ էի։ Պատմութիւններ կ՚ընէի, կ՚ուզէի խաղալ...
Շանթ իբրեւ թատերագիր, ընդհանրապէս գնահատուել ու դասուել է մեծերի շարքը։ Սակայն, ինչո՞ւ է մեծ եւ նրա թատերային ներդրումը եւ մտածողութիւնը ինչով է եզակի ու նաշանակալից, մնացել է առեղծուած ու մշուշապատուել է լոզունքներով։
Րաֆֆի Աճէմեանի խուսափող հանդիպումը գրուած է Գրիգուր Պըլտեանի Զրոյցներ բանաստեղծութեան մասին գրքին առթիւ եւ անոր շուրջ։
Հակաքերթուածը կ՚ըսէ ինքզինք. չկայ բնանակար մը տեսանելի առաջ կամ ետք։ Չի սահմանուիր իբրեւ իր, այսինքն՝ քերթուած (=ներկայութիւն - է)... Ան պարզապաէս չէ։
1990ական թուականները Կոստան Զարեանի վերյայտնութեան տարիները հանդիսացան։ Իր մահէն ետք Հայաստանի մէջ իր շուրջը քաշուած լռութեան մատը 1989էն ետք սկսաւ քանդուիլ, իսկ դարավերջին հինգ հատորներ ընթերցողի սեղանին դրին իր անտիպ կամ կէս անտիպ (մամուլի մէջ ցրուած) էջերուն մէկ կարեւոր մասը, ինչպէս եւ իր կեանքին...
Սէյրան Գրիգորեանի «Պարոյր Սեւակ. Արձագանգող անտառը» հաստորը Հայաստանի մէջ վերջին տարիներուն գրականագիտութիւն կոչուած մարզին մէջ լոյս տեսած ամենէն հետաքրքրական եւ թերեւս ալ՝ ամենափայլուն աշխատասիրութիւններէն մէկն է։
Սփիւռքի մէջ գրական նոր հանդէսի մը ծնունդն է, որուն հրաւիրուած ենք անդրադառնալու։ Ինչպէս վերնագիրը կը թելադրէ՝ հանդէսը նուիրուած է յատկապէս բանաստեղծութեան։
Նոր բանաստեղծի մը դէմ յանդիման, միշտ նոյն հարցումը. ինչպէ՞ս խօսիլ բանաստեղծութեան մասին։ Երբ կատարեալ անծանօթ է ան, ուրկէ՞ գտնել շաւիղ մը, որ տանէր դէպի անոր ծագման կէտը։
Հայաստանեան արտադրութեան մէջ բացառիկ տեղ մը կը գրաւէ Արթուր ԱՆդրանիկեան, միակը՝ հոն իր տեսակին մէջ, որովհետեւ չի հետեւիր անոր աւանդութեան։ Չի խաղար ոտանաւորի խաղերը, չ՚օգտագործեր երբեք ժողովրդականն ու ժարգոնայինը։ Կը պատկանի մթասքող բանաստեղծներու հարուստ աւանդութեան մը։
Առաջինը փորձերը հայերէն լեզուով հրամցնելու համաշխարհային փիլիսոփայութեան կեդրոնական դէմքերուն գործերը։
Հայաստանեան այս հրատարակութիւնը առաջին փորձն է բանաստեղծը հանրութեան ներկայացնելու, Փարիզեան շրջանակէն անդին։
Էջին կամ սաւանին սպիտակը կը խուժէ անխուժելի տարածքներ, եւ կը հրէ բանալու պատռելու մտնելու ահագնութեամբ եւ ցաւին հեշտանքով
Կարելի է ըսել՝ ա՛յդ էր մղիչ ուժը։ Ձեւով մը՝ արուեստի ինքնասպանութիւնը։ Երբ յղացքը արուեստի հետ կը նոյնանայ, ի՞նչ կը մնայ ընելիք։ Պիտի մնա՞յ արուեստի պահանջը։ Կարգ մը արդի քննադատներու մօտ կայ այդ հարցադրութիւնը եւ այդ անկիւնադարձին մատնանշումը։
Անմահունի կը հրամցնէ քննարկող ու քննադատող կիրառումի մը սկզբնաւորութիւնը, որմէ շատ բան, իրապէս շատ բան ունինք սորվելիք։
Տանթոյին կողմէ մատնանշուած վերջաւորութիւնը կը վերաբերի ճիշդ այդ հանգրուանին, որուն աւարտին՝ Պատմութիւնը ու Արուեստը հրաժեշտ կ՚առնեն իրարմէ որ կ՚ընթանան իւրաքանչիւրը ինքն իր ճամբով։
Պլակատն իր ծագումն առնում է ֆրանսական թատրոնից, ուր նա առաջին անգամ հանդէս եկաւ որպէս աֆիշա։ Թատրոնը նկարչից պահանջում էր արուեստի այնպիսի տեսակներ, որոնք արտադրւում էին ոչ թէ անձնական, այլ մասսայական սպառման համար։
Առաջին մասով մը պիտի ներկայացնեմ Կարա Դարւիշի գործունէութիւնը։ Երկրորդ մասով պիտի ջանամ վերլուծել անոր արտադրութիւնը։
Ընթերցողը այս բաժնին մէջ պիտի գտնէ Դէպի նոր բարձունքներ շարքէն քերթուածներ, որոնցմէ մի քանին տպուած են բացիկի ձեւին տակ։ Միւս մասը կու գայ Կարա Դարւիշի ձեռագիր տետրակէն։
Ունինք քննադատութիւն բառին դիմաց երկու իմաստներ։ Առաջին պարագային խնդրոյ առարկայ է անդրանցական քննադատութիւնը, բանաստեղծութեան ինքնանդրադարձումը, բանաբանութիւնը։ Երկորդ պարագային, խնդրոյ առարկան գրութիւններու քննադատութիւնն է, այսինքն՝ գրական քննադատութիւնը։
Կար ու չկար՝ հաւաքուած մարդոց խումբ մը կար եւ մէկը որ իրենց բան մը կը պատմէր։ Այդ հաւաքուած մարդիկը չենք գիտեր տակաւին թէ ի՛նչ կը ներկայացնեն. ժողո՞վ մը, ցեղախո՞ւմբ մը, ժողովո՞ւրդ մը։ Բայց զիրենք «եղբայրներ» կը նկատենք, որովհետեւ հաւաքուած են եւ որովհետեւ բոլորը նոյն պատումը կը լսեն։
Էժնսթ Իւնկըրի Մարմարեայ Ժայռափունքներուն վրայ վէպին բազմազան իմաստները։
Գիրքեր կան, որոնց յայտնութիւնը գրական երնակամարին վրայ որոշ պահու մը՝ մէկ անգամ ընդ միշտ կը փոխէ աւանդութիւն դարձած բոլոր հասկացողութիւնները, մինչ այդ բոյն դրած հոն։ Այդ գիրքերէն է՝ Կրակէ շրջանակը խորագիրը կրող ուսումնասիրութիւնը Դանիէլ Վարուժանի մասին, լոյս տեսած տասնըվեց տարի առաջ Գրիգոր Պըլտեանի ...
Իմացութեան զարգացումը Ֆուքոյի մտքին մէջ միշտ կապուած է մարմիններու վրայ կատարուող գործողութեան մը եւ երկրորդաբար՝ «հոգիներ»ու, «վարքագիղեր»ու, «պահուածքներ»ու բնականոնացման ընթացքի մը։
Կոստան Զարեան, Միացեալ Նահանգներ, բնագիրը հրատարակութեան պատրաստցե, յառաջաբանը եւ ծանութիւնները գրեց՝ Եուրի Խաչատրեան, Երեւան, «Սարգիս Խաչենց» հրատարակչատուն, 2002, 502 էջ։
Մէկ քով պիտի ձգեմ այդ հարցումին կարգ մը իմաստները։ Ատոնցմէ մէկը կը վերաբերի այն իրողութեան՝ որ քննադատութիւնը ի՛ն շատ իմաստ չունի։ Երբ մենք մեզի լրջօրէն հարց կուտանք, թէ ի՛նչ է գրական քննադատութիւնը, այն տպաւորութիւնն ունինք որ մեր հարցադրումին առարկան զուրկ է որեւէ լրջութենէ։